Zorg voor cultuurhistorie en landschap
Wegen doorsnijden het landschap en daarmee ook de aanwezige natuur- en cultuurhistorische waarde in dat landschap. Denk aan historische molens, oude landschappatronen en archeologische vondsten. Rijkswaterstaat wil zorgvuldig omgaan met ons cultuurhistorisch erfgoed. Hoe gaat dat in zijn werk in de dagelijkse praktijk?
Nieuwe initiatieven
Bij nieuwe initiatieven voelt Rijkswaterstaat zich verantwoordelijk voor ons cultuurhistorisch erfgoed. Bij de aanleg van wegen wordt rekening gehouden met onder andere beschermde stads- en dorpsgezichten, landgoederen en verdedigingslinies. Dat geldt ook voor onzichtbare cultuurhistorie. In 2007 stuitte Rijkswaterstaat bij baggerwerkzaamheden in de vaarweg Amsterdam-Lemmer in het Buiten-IJ op een scheepswrak uit 1600. Het wrak is na lichting in delen op de wal gezet waar archeologen alles uitgebreid hebben gedocumenteerd.
Scheepswrak uit 16de eeuw wordt geborgen
Historie zichtbaar maken
Soms is het mogelijk de cultuurhistorische elementen op te nemen in het landschap. Zo is bijvoorbeeld bij de wegverbreding van de A50 – op de hoogte van het Gelderse Wolfheze – het tracé omgeleid, omdat daar grafheuvels uit 2500 voor Christus zijn ontdekt.Of soms wordt ons cultureel erfgoed niet alleen gespaard, maar ook nog eens uitgelicht. Dat is het geval bij de Hollandse Waterlinie - recent aangemerkt als Nederlands grootste rijksmonument. Onderzocht wordt hoe de militaire verdedigingslinie uit 1815 beter zichtbaar kan worden in het landschap.
Artist impression: de Nieuwe Hollanse Waterlinie uitgelicht
Aandacht voor archeologie
In 2007 sloten Rijkswaterstaat en de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten een overeenkomst over archeologisch onderzoek en vondsten bij de uitvoering van werken aan weg of water. Met deze samenwerking bekrachtigen zij het belang van zorgvuldige omgang met ons archeologisch erfgoed. Want de geheimen die bodem en ook water soms prijsgeven zijn immers van groot belang voor kennis en beter begrip van onze geschiedenis.
De structuur van de Koningswegen- aangelegd ten tijde van stadhouder-koning Willem III - is intact gehouden.
Vroegtijdig onderzoek
Het uitgangspunt is dat behoud van archeologisch waardevolle vondsten voorop staat en dat het betaald wordt door degene die op die plek aan het werk is. Dat betekent in de praktijk dat al in het voortraject van Rijkswaterstaatwerken onderzocht wordt welk archeologisch belang het werkterrein heeft en hoe daarmee omgegaan wordt.
Grafheuvel bij Wolfheze
Archeologische vondst
Vondsten en sporen worden zoveel mogelijk in de bodem bewaard. En als dat niet mogelijk is, wordt de informatie door opgraven veilig gesteld. Dat voorkomt vertraging van de werkzaamheden en onverwachte kosten. Maar bovenal zorgt Rijkswaterstaat er zo voor dat er zorgvuldig wordt omgegaan met aanwezige archeologische vondsten.
